Bu site emekli olmuştur. Arşiv amaçlı olarak BT AKADEMİ sponsorluğunda yayın hayatına devam etmektedir.




C#nedir?com
 
YAZAR HAKKINDA
Çiğdem Çavdaroğlu
Çiğdem Çavdaroğlu
http://www.csharpnedir.com/
İletişme geçmek için tıklayın.
28 Makalesi yayınlanmakta.
Yazar hakkında detaylı bilgi için tıklayın.
Yayınlanan diğer makaleleri için tıklayın.
İlgili etiketler: degeri degerini fonksiyon fonksiyonu fonksiyonun isimli isletim mesajlari parametre pencere pencerenin sistem sisteme windows winmain C / Sys Prog. Çiğdem Çavdaroğlu
 
YAZI HAKKINDA
Türü : Makale
Serbest Köşede C#nedir?com üyelerinin hazırladıkları yazılar yayınlanır. Bu yazılar editör incelemesine girmeden yayınlanır.
Seviyesi : İleri
Kategori : C / Sys Prog.
Yayınlanma Tarihi : 26.8.2005
Okunma Sayısı : 26423
Yorum Sayısı : 0     yorum yaz
Site İçi AramaSİTE İÇİ ARAMA
Üye Girişini AçÜye GİRİŞİ
Üye girişi için tıklayın.
Kullanıcı Adı
Şifre
 
Beni her zaman hatırla
Bir hafta boyunca kullanıcı bilgilerinizi kullanıcı çıkışı yapana kadar hatırlar. (Paylaşılan bilgisayarlarda önerilmez.)
 
Şifremi / Kullanıcı Adımı unuttum.
 
.net TV RSS Serbest KÖŞE (?)
Serbest Köşede C#nedir?com üyelerinin hazırladıkları yazılar yayınlanır. Bu yazılar editör incelemesine girmeden yayınlanır.
emre TAŞ
Silindi
emre TAŞ
yazının devamı >
emre TAŞ
silindi
emre TAŞ
yazının devamı >
emre TAŞ
silindi
emre TAŞ
yazının devamı >
emre TAŞ
silindi
emre TAŞ
yazının devamı >
emre TAŞ
silindi
emre TAŞ
yazının devamı >
Makale Gönder Bende Yazmak İstiyorum
.net TV RSSBlogroll
Turhal Temizer
Conda install environment.yml Package 4.10.2022
Turhal Temizer
Mac OS/X Removing CUDA 4.10.2022
Burak Selim Şenyurt
Rust Pratikleri - Value Moved Here 4.10.2022
Burak Selim Şenyurt
Rust Pratikleri - State Tasarım Kalıbı 4.10.2022
  Diğer Herşey
Sponsorlar
BT Akademi
Medya Portakal
Video Hosting Sponsoru
Csharpnedir.com bir Ineta üyesidir
Uzman Abi
Her Yönüyle C# - Sefer Algan
Windows API - Pencere Oluşturmak
 
Kapat
Sayfayı Yazdır Sık Kullanılanlara Ekle Arkadaşıma Gönder MySpace Del.Ico.Us Digg Facebook Google Mixx Reddit StumbleUpon
C ve GUI Bu yazımızda, grafik kullanıcı arayüzü oluşturma konusunu ele alacağız. Grafik kullanıcı arayüzü (GUI - Graphical User Interface), pencereler, menüler, düğmeler vb araçlar yoluyla kullanıcı ile iletişim kurmayı sağlar. Bugüne kadar C ile geliştirdiğimiz uygulamalar, konsol program niteliği taşımaktaydı. Programı çalıştırdığımızda karşımıza komut satırı ekranı çıkıyordu. Program gerekli bilgileri bu ekrandan alıyordu ve sonuçlar yine bize bu ekranda sunuyordu. Profesyonel uygulamalarda, konsol programlar oluşturmak çoğu zaman yetersiz kalacaktır. Programın verimli ve etkin bir şekilde çalışmasının yanısıra kullanıcı ile kurulan etkileşim de oldukça önemlidir. Son kullanıcılar da, bir konsol programı kullanmaktansa, grafik arayüze sahip bir uygulamayı kullanmayı tercih edeceklerdir. Bu amaçla Windows sisteminin grafik arabirimi kullanılarak yazılan programlar GUI (Graphical User Interface) programları olarak bilinirler. Çoğu nesne yönelimli programlama dilinde grafik arabirim kullanıcı tarafından sürükle-bırak tekniği ile tamamen görsel biçimde oluşturulur. Bu tür programlama dillerinin IDE’lerinde genellikle bir araç çubuğunda grafik arabirimler görsel olarak programcıya sunulur. Programcı buradan istediği kontrolü seçerek sürükle-bırak yöntemiyle onu forma yerleştirir. Bu IDE’lerde standart kontroller arka planda IDE tarafından kodlanır. Eğer IDE bu desteği sağlamıyorsa formları ve kontrolleri oluşturmak için API programlama yapılır.

GUI programları geliştirmek için işletim sistemimizin API (Application Programming Interface) fonksiyonlarını kullanırız. (Genel olarak işletim sistemine ait fonksiyonlara sistem fonksiyonları denilmektedir. Windows işletim sisteminde sistem fonksiyonları API fonksiyonları olarak isimlendirilir.) İşletim sistemleri, programcılara, pencere oluşturmak ve kullanıcıdan veri alışı sağlayan kontrolleri oluşturmak için bir takım fonksiyonlar sunmuşlardır. Bu fonksiyonları kullanarak program geliştirme, API programlama olarak bilinir. API programlama yapabilmek için, sistemin sunmuş olduğu bu fonksiyonların iyi bir şekilde tanınması, ne zaman hangi fonksiyonun çağrılması gerektiğinin bilinmesi ve kullanılan işletim sisteminin temel özelliklerinin tanınması gereklidir. Biz bu yazı dizimizde, işletim sistemi olarak Windows’u kullanacağız ve Windows sisteminin API fonksiyonlarını tanıyacağız. Burada ilk yapacağımız uygulama, kodlama yolu ile bir pencere oluşturmak olacak. Windows’un grafik sistemi kullanılarak oluşturulan programlar GUI programları olarak bilinir. GUI programları, temel olarak bu uygulamayı kullanırlar. Kullanacağımız API fonksiyonlarının prototip bildirimleri ve sembolik sabitlerin bildirimleri "windows.h" başlık dosyasında yer almaktadır. Bu nedenle uygulamamıza öncelikle bu başlık dosyasını eklemeliyiz.

Windows GUI programları, WinMain fonksiyonu ile başlarlar. Bu fonksiyon, programla ilgili bir takım bilgileri parametre değişkeni olarak alır. Sisteme tanıtılan pencereleri oluşturur. Pencereler oluşturulmadan önce, pencere özelliklerinin sisteme belirtilmesi gereklidir. Bu işleme "pencerenin register edilmesi" denir. Bu işi yapan fonksiyon RegisterClass ya da RegisterClassEx fonksiyonlarıdır. Sisteme tanıtılan pencereler CreateWindow ya da CreateWindowEx fonksiyonları ile oluşturulur. WinMain fonksiyonunda bu işlemler yapıldıktan sonra pencerenin görüntülenmesini sağlayan ShowWindow fonksiyonu çağrılır. Ana pencere görüntülendikten sonra, bir mesaj döngüsü oluşturulur. Bu döngü, sisteme gelen mesajları dinleyerek işler. Mesajlar bir kuyruk yapısında tutulur, sırasıyla kuyruktan alınarak programcı tarafından işlenir. Mesajlar, başka bir fonksiyonda işlenir. Programın sonlanması için bu mesaj döngüsünden çıkılması gereklidir. Mesaj döngüsünden çıkıldığında WinMain fonksiyonu sonlanır ve program da biter.

DOS işletim sisteminde, kullanıcıdan bilgi almak için kullanılan bazı fonksiyonlar vardır. Örneğin scanf, gets, getch gibi fonksiyonlar, kullanıcının ekranda girdiği bilgileri almak için kullanılırlar. Windows işletim sisteminde ise bu bilgiler sistemin kendisi tarafından alınır ve mesaj olarak isimlendirilir. Kullanıcının klavyeden girdiği bilgiler veya fare ile yaptığı hareketler Windows sistemi tarafından bir mesaj olarak algılanır. Bu mesajlar alınma sırasıyla bir mesaj kuyruğuna yerleştirilir ve programcı tarafından işlenmeyi bekler. Her mesaj kendisiyle ilgili birtakım bilgilere de sahiptir. Örneğin mesajın neden oluştuğu, nereden geldiği (hangi pencereden geldiği) gibi bilgiler mesaj yapısı içerisinde tutulur. Programcı mesajları işlediği fonksiyon içerisinde mesajların türlerine ve anlamlarına bakarak istediği mesajları işler ve bu mesajlar oluştuğu takdirde yapılmasını istediği işlemleri kodlar.

Bu yazımızdaki uygulamamızda örnek bir pencere oluşturacağız, daha sonra bu pencere üzerine standart birtakım kontroller ekleyeceğiz. Kontrollerden gelen mesajları işleyerek bir GUI programı yazacağız. Uygulama, Visual Studio .NET 2003 programında geliştirildi. Visual Studio .NET’te bir GUI projesi oluşturmak için ’File’ menüsünden sırasıyla ’New - Project’ seçenekleri seçilir. Açılan pencereden sırasıyla ’Visual C++ Projects - Win32 - Win32 Project’ seçenekleri seçilir. Projenin kaydedileceği yer ve dosya ismi belirlendikten sonra ’’ Tamam tuşuna basılır. Açılan pencerede ’Application Settings’ menüsüne geçilerek ’Application Type’ olarak ’Windows Application’, ’Additional Options’ olarak ’Empty Project’ seçilerek ’Finish’ tuşuna basılır. Daha sonra ’Add New Item’ komutu verilerek projeye bir kaynak kod dosyası eklenir. Artık uygulamamızı yazmaya geçebiliriz.

NOT : Microsoft Visual C++ 6.0’da bir GUI uygulaması oluşturmak için ’File’menüsünden ’New’ komutu verildikten sonra açılan pencerede proje türü olarak ’Win32 Application’seçilir. Daha sonra açılan pencerede ’An empty project’seçeneği seçilir. Oluşturulan projeye kaynak kod dosyası ekledikten sonra kod yazma aşamasına geçilir.

Öncelikle GUI programımızın çalışmaya başlayacağı WinMain fonksiyonunu oluşturalım. Fonksiyonun parametrik yapısı Aşağıdaki yapıya uygun olmalıdır :

int WINAPI WinMain (HINSTANCE hInstance, //Çalıştırılabilen dosyanın çalıştırılma sırasında belleğe yüklenme adresi
                            HINSTANCE hPrevInstance, //Çalıştırılabilen dosyanın bir önceki belleğe yüklenme adresi
                            LPSTR lpCmdLine, //komut satırı parametrelerini gösteren yazının başlangıç adresi
                            int nCmdShow) //Program çalıştırıldığında ana pencerenin hangi büyüklükte görüntüleneceği bilgisi
hPrevInstance parametre değişkeni için Win32 sistemlerinde her zaman NULL değer geçilir. Win16 sistemlerinde programın ilk defa çalıştırılması durumunda bu parametre değişkeni için yine NULL değer geçilir, ancak programın ilk çalıştırılması değilse bu değer bir önce çalışan programın hInstance değerini belirtir. Eğer programımızın çalıştırılması sırasında o an sistemde çalışan başka bir kopyası olup olmadığını anlamak istiyorsak CreateMutex sistem fonksiyonu çağrılmalıdır. Daha sonra GetLastError çağrılarak bu fonksiyondan dönen değer kontrol edilmelidir. Eğer fonksiyon ’ERROR_ALREADY_EXISTS’ değerini döndürürse o an sistemde programımızın bir kopyasının daha çalıştığını anlarız. nCmdShow parametre değişkeni, pencerenin nasıl görüntüneceği bilgisini içerir. Bu parametre değişkeninin değeri şu sembolik sabitlerden birisi olabilir :

SEMBOLİK SABİT
ANLAMI
SW_HIDE Pencere saklanır ve başka bir pencere aktif yapılır.
SW_MINIMIZE Pencere minimized durumuna getirilir ve sistemde en üst sırada yer alan pencere aktif hale getirilir.
SW_RESTORE Pencere görüntülenir ve aktif hale getirilir. Eğer pencere minimized ya da maximized duruma getirilirse sistem tarafından eski boyutlarına ve konumuna getirilir. (SW_SHOWNORMAL ile aynı anlamdadır.)
SW_SHOW Pencereyi aktif hale getirir ve geçerli konum ve boyutlarda görüntüler.
SW_SHOWMAXIMIZED Pencereyi aktif hale getirir ve maximized olarak gösterir.
SW_SHOWMINIMIZED Pencereyi aktif hale getirir ve minimized olarak gösterir.
SW_SHOWMINNOACTIVE Pencereyi minimized olarak gösterir, aktif pencere aktif olarak kalır.
SW_SHOWNA Pencereyi geçerli durumunda gösterir. Aktif pencere aktif olarak kalır.
SW_SHOWNOACTIVATE Pencereyi son sahip olduğu boyutlarda ve konumda gösterir. Aktif pencere aktif olarak kalır.
SW_SHOWNORMAL Pencere gösterilir ve aktif hale getirilir. Eğer pencere minimized veya maximized durumuna getirilmişse sistem tarafından eski boyutlarına ve konumuna getirilir. (SW_RESTORE ile aynı anlamdadır.)
WinMain fonksiyonunun geri dönüş değeri, eğer fonksiyondan WM_QUIT mesajı alınarak çıkılmışsa wParam veri elemanının değeri olmalıdır. Eğer WinMain fonksiyonu, mesaj döngüsü içerisine girmeden sonlanmışsa 0 değerine geri dönmelidir. WinMain fonksiyonu içerisinde programda kullanılacak olan pencerelere ilişkin özellikler sisteme belirtilerek, pencereler sisteme register edilirler. Pencerelerin, WinMain içerisinde yaratılıp yaratılmayacağı programcıya kalmıştır. Yaratılan pencerelerin gösterilmesi sağlanır ve mesaj döngüsü oluşturularak fonksiyon tamamlanır. Mesaj döngüsünden WM_QUIT mesajı alındığında çıkılır. En temel GUI programı için WinMain fonksiyonunda bu işlemler yapılmaktadır. Pencerelerin özelliklerini belirtmek için WNDCLASS ismindeki yapı kullanılır. Bu yapı pencere bilgilerini belirten birtakım veri elemanlarına sahiptir. WinMain fonksiyonumuzun içeriğini yazmadan önce bu yapıyı ve veri elemanlarını inceleyelim :

VERİ ELEMANI
ANLAMI
UINT style Pencereye ait genel bilgileri içerir. Bu veri elemanına geçilebilecek değerler, anlamlarını ifade eden isimler ile isimlendirerek Windows.h başlık dosyası içerisinde sembolik sabit olarak tanımlanmıştır.
WNDPROC lpfnWndProc Yapının ilişkin olduğu pencerenin pencere fonksiyonunun başlangıç adresini gösteren bir göstericidir.
int cbClsExtra Pencere sınıfı için ayrılacak ek alanların byte cinsinden değeri
int cbWndExtra Pencere handle alanında ayrılacak ek alanların byte cinsinden değeri
HANDLE hInstance Çalıştırılabilen dosyanın belleğe yüklenme adresidir. Bu veri elemanına WinMain fonksiyonuna sistem tarafından geçilen hInstance değeri aktarılır.
HICON hIcon Pencere başlığında görüntülenen ikonu belirtir.
HCURSOR hCursor Fare okunun şeklini belirtir.
HBRUSH hbrBackground Pencerenin zemin rengini belirtir.
LPCTSTR lpszMenuName Pencereye ilişkin menüyü belirtir. (Pencerenin menüsü yoksa NULL değeri atanır.)
LPCTSTR lpszClassName Pencere yapısının sınıf ismini belirtir.
WinMain fonksiyonunun yazılmasıne geçmeden önce bu fonksiyonda kullanacağımız bazı API fonksiyonlarını inceleyelim :

ATOM RegisterClass (
    CONST WNDCLASS *lpWndClass //Pencere sınıfı göstericisi
);
RegisterClass fonksiyonu, bir pencere yaratılmadan önce onun sisteme tanıtılmasını (register edilmesini) sağlar. Fonksiyon çağrılmadan önce yartılacak pencerenin özellikleri lpWndClass parametresine geçilecek nesneye atanmalıdır. Fonksiyon başarılı olması durumunda sorunsuz bir şekilde sisteme tanıtılan pencerenin değerine döner. Başarısız olursa sıfır değerine döner. Bir uygulama içerisinde sisteme tanıtılan tüm pencereler, uygulama sonlandırıldığında sistemden silinirler.

HWND CreateWindow (
    LPCTSTR lpClassName, //Sisteme tanıtılan pencere sınıf ismi
    LPCTSTR lpWindowName, //Pencere başlığında görüntülenecek yazı
    DWORD dwStyle, //Pencere biçimi
    int x, //Pencerenin yatay pozisyonu
    int y, //Pencerenin dikey pozisyonu
    int nWidth, //Pencere genişliği
    int nHeight, //Pencere yüksekliği
    HWND hWndParent, //Parent ya da owner pencere tutamaç değeri
    HMENU hMenu, //Menü veya child pencere tutamaç değeri
    HANDLE hInstance, //Uygulamanın çalıştırılma adresi
    LPVOID lParam //Pencere yaratılma bilgileri göstericisi
);
CreateWindow fonksiyonu pencere yaratmak için kullanılır. Pencereyi yaratırken pencerenin ilişkin olduğu pencere sınıfı, başlık yazısı, biçimi, görüntüleceği konum ve boyutlar belirtilir. Fonksiyon başarılı olursa yaratılan pencerenin tutamaç değerine döner, başarısız olursa NULL değere döner.

BOOL ShowWindow(
    HWND hWnd, //Pencere tutamacı
    int nCmdShow //Pencerenin durumu
);
ShowWindow fonksiyonu, parametresinde belirtilen pencerenin görüntülenme durumunu ayarlar. nCmdShow parametresi için yukarıdaki tabloda verilen sembolik sabirlerden birisi geçilir. Bir uygulamada ShowWindow fonksiyonu ilk defa çağrıldığında, nCmdShow parametre değişkeni için WinMain fonksiyonuna geçilen nCmdShow parametresinin değeri kullanılır. Bu ilk çağrıyı izleyen ShowWindow çağrılarında ise tabloda verilen değerlerden birisi geçilir.

BOOL UpdateWindow (
    HWND hWnd //Pencere tutamacı
);
UpdateWindow fonksiyonu, parametresinde belirtilen pencerenin kapladığı alanı, pencereye WM_PAINT mesajı göndererek günceller. (WM_PAINT mesajının gönderilmesi için pencereye ilişkin güncelleme alanının boş olmaması gereklidir.) Fonksiyon, parametresinde belirtilen pencereye ait pencere fonksiyonuna doğrudan WM_PAINT mesajını yollar. Fonksiyon başarılı olması durumunda sıfır dışı bir değerle, başarısız olması durumunda ise sıfır değeriyle geri döner.

BOOL GetMessage (
    LPMSG lpMsg, //Mesaj yapısı göstericisi
    HWND hWnd, //Pencere tutamacı
    UINT wMsgFilterMin, //İlk mesaj
    UINT wMsgFilterMax //Son mesaj
);
GetMessage fonksiyonu, kendisini çağıran kanalın (thread) mesaj kuyruğundan bir mesaj alır ve bu mesajı parametre olarak geçilen mesaj yapısı göstericisi içerisine yerleştirir. Diğer kanallara veya uygulamalara ait mesajların alınması için kullanılamaz. Eğer hWnd parametre değişkeni için NULL değer geçilirse kendisini çağıran kanal içerisinde herhangi bir pencereye ilişkin olabilecek mesajı alabilir. Fonksiyonun belli değerler arasındaki mesajları alması da sağlanabilir. Bunun için son iki parametreye sınır değerler geçilir. Eğer fonksiyon kuyruktan WM_QUIT haricinde bir mesaj alırsa sıfır dışı bir değere, WM_QUIT mesajını alırsa sıfır değerine geri döner. Bir hata oluşması durumunda -1 değerine geri döner.

BOOL TranslateMessage (
    CONST MSG *lpMsg //Mesaj yapısı göstericisi
);
TranslateMessage fonksiyonu, sanal tuş mesajlarını (virtual-key messages), karakter mesajlarına (character messages) dönüştürür. Karakter mesajı, kendisini çağıran kanalın mesaj kuyruğuna bırakılır. Fonksiyon, mesaj dönüştürülmüşse sıfır dışı bir değere, dönüştürülmemişse sıfır değerine geri döner.

LONG DispatchMessage (
    CONST MSG *lpMsg //Mesaj yapısı göstericisi
);
DispatchMessage fonksiyonu, bir mesajı pencere fonksiyonuna gönderir. Pencere fonksiyonu da DispatchMessage fonksiyonu tarafından çağrılır. Geri dönüş değeri, pencere fonksiyonundan geri dönen değerdir.

WinMain fonksiyonunda kullanacağımız fonksiyonları da inceledikten sonra fonksiyonu yazmaya başlayabiliriz :

int WINAPI WinMain(HINSTANCE hInstance,HINSTANCE hPrevInstance,LPSTR lpCmdLine,int nCmdShow)
{
    WNDCLASS wndClass;
    HWND hWnd;
    MSG msg;     if (!hPrevInstance) {
       wndClass.style = CS_HREDRAW | CS_VREDRAW;
       wndClass.lpfnWndProc = (WNDPROC)WndProc;
       wndClass.cbClsExtra = 0;
       wndClass.cbWndExtra = 0;
       wndClass.hInstance = hInstance;
       wndClass.hIcon = LoadIcon(NULL,IDI_WINLOGO);
       wndClass.hCursor = LoadCursor(NULL,IDC_ARROW);
       wndClass.hbrBackground = (HBRUSH)CreateSolidBrush(RGB(0,0,0));;
       wndClass.lpszMenuName = NULL;
       wndClass.lpszClassName = "gui";

       if (!RegisterClass(&wndClass))
          return 0;
    }

    hWnd = CreateWindow("gui",
                                   "Örnek Windows GUI Uygulaması",
                                   WS_OVERLAPPEDWINDOW,
                                   CW_USEDEFAULT,
                                   0,
                                   CW_USEDEFAULT,
                                   0,
                                   NULL,
                                   NULL,
                                   hInstance,
                                   NULL);

    if (!hWnd)
       return 0;

    ShowWindow(hWnd,SW_SHOW);
    UpdateWindow(hWnd);

    while (GetMessage(&msg,0,0,0)) {
       TranslateMessage(&msg);
       DispatchMessage(&msg);
    }

    return msg.wParam;
}


WinMain fonksiyonunda yaptıklarımızı adım adım inceleyelim.

  • Değişkenler : Fonksiyonun başında WNDCLASS, HWND ve MSG türlerinden üç tane nesne tanımladık. Windows sistemi oluşturulan pencerelere özel bir değer atar. Bu değer pencere tutamacı (window handle) olarak bilinir. Sistemdeki pencerelere bu değer ile ulaşılabilir ve pencere üzerinde işlem yapan API fonksiyonları da bizden bu değeri isterler. Program içerisinde bu değeri tutmak için HWND türünden bir gösterici tanımlanır. Yukarıda tanımladığımız hWnd isimli gösterici de uygulamada oluşturacağımız pencerenin tutamaç değerini tutacaktır. WNDCLASS türündeki nesneye, oluşturacağımız pencere ile ilgili özellikleri atayacağız. MSG ise sistemdeki mesajları tutmak için kullanılan bir türdür. Programımızda mesajları izleyebilmek için msg isimli yapı nesnesini tanımladık.
  • wndClass nesnesinin oluşturulması : Önce penceremizin özelliklerini wndClass nesnesine sırasıyla atıyoruz. wndClass yapı nesnesinin lpfnWndProc isimli veri elemanına atadığımız adres, mesajları işlemek için kullanacağımız fonksiyonun adresidir. Bu fonksiyon, ya WinMain fonksiyonu yukarısında tanımlanmalıdır ya da prototip bildirimi WinMain fonksiyonunun yukarısında yapılmalıdır. style veri elemanına atadığımız ’CS_HREDRAW | CS_VREDRAW’ değeri ile pencere boyutu değiştirildiğinde pencerenin yeniden çizilmesini sağlar. cbClsExtra ve cbWndExtra veri elemanlarına 0 değerini atadık. hInstance veri elemanına, WinMain fonksiyonuna sistem tarafından geçilen hInstance değerini verdik. hIcon veri elemanına, LoadIcon fonksiyonuyla standart Windows logosu ikonunu yükledik. hCursor veri elemanına LoadCursor fonksiyonuyla ’IDC_ARROW’ olarak tanımlanmış fare okunu yükledik. hbrBackground veri elemanına CreateSolidBrush fonksiyonuyla bir fırça tanımladık. Burada fonksiyonun kırmızı, yeşil ve mavi değerleri için sıfır değerlerini geçtik, dolayısıyla pencerenin fırça rengi siyah olacaktır. Yani ekranımızın içi siyaha boyanacaktır. lpszMenuName isimli veri elemanına NULL değerini atadık. Böylece penceremizin bir menüye sahip olmadığını belirttik. Eğer penceremiz bir menüye sahip olacaksa bu veri elemanı için o menüyü belirten bir değer atanır. lpszClassName isimli veri elemanına ise ’gui’ değerini atadık. Bu değer pencerenin sınıf ismi anlamına gelmektedir. Daha sonra pencereyi yaratan fonksiyonda kullanılır.
  • Pencerenin sisteme kaydedilmesi : Pencere özelliklerimizi belirttikten sonra pencere sınıfının sisteme kaydedilmesi gerekir. Bunun için RegisterClass fonksiyonu kullanılır. Yukarıda da değindiğimiz gibi bir pencere, sisteme tanıtılmadan yaratılamaz. RegisterClass fonksiyonu, pencere yaratma fonksiyonu çağrılmadan önce mutlaka çağrılmalıdır. Eğer fonksiyon başarısız olursa programdan çıkılır. Penceremizi sisteme tanıttıktan sonra artık yaratabiliriz.
  • Sisteme kaydedilen pencerenin yaratılması : Sisteme tanıtılan bir pencerenin yaratılması için CreateWindow fonksiyonunu kullandık. Bu fonksiyon eğer başarılı olursa, bize sistem tarafından pencereye atanan tutamaç değerini döndürür. Bu değeri hWnd isimli göstericimizde saklarız. CreateWindow gonksiyonun dwStyle parametresi için ’WS_OVERLAPPEDWINDOW’ değerini geçtik. Bu değer, penceremizin başlık çubuğuna ve çerçevelere sahip bir pencere olduğu anlamına gelmektedir. Fonksiyonun x isimli parametre değişkeni için geçtiğimiz ’CW_USEDEFAULT’ sembolik sabiti sadece WS_OVERLAPPEDWINDIW pencere biçimi için kullanılabilir. x parametresi için geçilen CW_USEDEFAULT sembolik sabitinin anlamı, pencerenin sol üst köşesi için varsayılan pozisyonun atanacağı ve y parametre değişkeninin göz ardı edileceğidir. nWidth isimli parametre değişkeni için de CW_USEDEFAULT sembolik sabitini geçerek pencerenin varsayılan genişlik ve yükseklikte olmasını sağladık. Penceremiz programın ana penceresi olduğu için ve parent veya owner nitelikte pencerelere sahip olmadığı için hWndParent parametresi yerine NULL değerini geçtik. Ayrıca penceremiz şimdilik bir menüye de sahip olmadığı için hMenu parametresi için de NULL değerini geçtik. Fonksiyon çağrısından sonra hWnd göstericisindeki değer NULL ise pencere yaratılamamış demektir ve bu durumda programdan çıkılmalıdır.
  • Pencerenin ekranda gösterilmesi : Pencere yaratma işlemi de başarıyla gerçekleşirse ShowWindow fonksiyonu ’SW_SHOW’ değeri ile çağrılarak pencerenin görüntülenmesi sağlanır.
  • Mesaj döngüsünün oluşturulması : Fonksiyonun sonunda sistemdeki mesajları dinlemek için mesaj döngüsü oluşturduk. Döngüde GetMessage fonksiyonu ile mesajları alıp, TranslateMessage ile dönüştürdük ve ardından DispatchMessage fonksiyonunu çağırarak mesajların pencere fonksiyonuna iletilmesini sağladık. Mesaj döngüsünden, kuyruktan WM_QUIT mesajı alındığında çıkılacaktır. Bu da programın sonlanması anlamına gelir. Şimdi mesajların işlenmesini gerçekleştirecek pencere fonksiyonumuzu yazalım.
LRESULT CALLBACK WindowProc (
    HWND hWnd, //Pencere tutamacı
    UINT uMsg, //Mesaj
    WPARAM wParam, //İlk mesaj parametresi
    LPARAM lParam //İkinci mesaj parametresi
);
wParam ve lParam parametreleri, mesajla ilgili özel bilgiler içerirler. Mesaj içeriklerinin anlaşılmasında, mesaj kaynağının belirlenmesinde bu parametre değişkenleri kullanılır. Bu prototip bildirimini WinMain fonksiyonu yukarısında yapmamız gereklidir. Çünkü WinMain içerisinde, pencere özelliklerini tutan nesnenin lpfnWndProc isimli veri elemanı için bu fonksiyonun adresini atamıştık. Prototipi belirttikten sonra fonksiyonun içeriğini oluşturalım :

LRESULT CALLBACK WndProc(HWND hWnd,UINT uMsg,WPARAM wParam,LPARAM lParam)
{
    switch (uMsg) {
       case WM_DESTROY :
             PostQuitMessage(0);
             break;
       default :
             return DefWindowProc(hWnd,uMsg,wParam,lParam);
    }
    return 0;
}
Pencere fonksiyonu içerisinde, fonksiyona geçilen uMsg mesaj değeri, switch ifadesine sokularak içinde tuttuğu değere göre belli işlemler yapılır. uMsg parametresinin içeriği bize mesajın ne mesajı olduğunu anlatır. Örneğin klavyeden bir tuşa mı basıldı, farenin herhangi bir tuşuna mı basıldı, programdan çıkma isteği mi oluştu gibi. Tüm bu durumlarda yapılacak özel işlemler varsa, case ifadelerinde bunlara ilişkin kodlar oluşturulur. WM_DESTROY mesajı, bir pencere yok edildiğinde gönderilmektedir. Bu mesaj, ilgili pencere ekrandan kaldırıldıktan sonra alınır. PostQuitMesajı, sisteme bir kanalın sona erme isteğinde bulunduğunu belirtir. Parametre değişkeni, uygulamanın çıkış kodu anlamına gelir. Diğer mesajların işlenmesini bu uygulamamızda ele almayacağımız için, diğer tüm mesajlar için default ifadesinde DefWindowProc fonksiyonunu çağırdık. Bu fonksiyon, uygulama tarafından işlenmeyecek mesajlar için varsayılan pencere fonksiyonunu çağırmaktadır. default ifadesinde DefWindowProc fonksiyonu çağrıldığında, uygulama içerisinde tüm mesajların programcı ya da sistem tarafından ele alınması garanti altına alınmış olur. Uygulamamızı çalıştırdığımızda ekranda siyah bir pencere göreceğiz :



Uygulamaya ilişkin projeyi buradan indirebilirsiniz. (Uygulama Visual Studio .Net 2003’te hazırlanmıştır.) Önümüzdeki yazımızda görüşmek üzere, herkese mutlu günler dilerim.

Makale:
Windows API - Pencere Oluşturmak C ve Sistem Programlama Çiğdem Çavdaroğlu
  • Yazılan Yorumlar
  • Yorum Yaz
Bu konu hakkında yayınlanan yorum bulunmamaktadır.
"Yorum Yaz" tabını kullanarak sizde yorumlarınızı yazabilirsiniz.
Yorum yazabilmek için üye girişi yapmalısınız. Üye girişi için tıklayın.
Üye değilseniz Üyel Ol linkine tıklayarak üyeliğinizi hemen başlatabilirisniz.
 
  • Bu Konuda Son 10
  • Eklenen Son 10
  • Bu Konuda Geçmiş 10
Bu Konuda Yazılmış Yazılmış 10 Makale Yükleniyor
Son Eklenen 10 Makale Yükleniyor
Bu Konuda Yazılmış Geçmiş Makaleler Yükleniyor