Bu makalemizde, AspNet 2,0 (Whidbey) ile,
başka sayfalara veri postalama işlemlerinin nasıl ele alındığını ve
uygulandığını incelemeye çalışacağız. Bildiğiniz gibi, Asp.Net 1.0 / 1.1 ile
gelen yeniliklerden en önemlisi, sayfaların kendi kendilerine form verilerini
postalayabilme kabiliyetleridir. Öyleki, Asp.Net ile geliştirilen web sayfaları
aslında birer sınıf nesnesi olduklarından, sayfa üzerindeki form kontrollerine
ve değerlerine kolayca erişilebilmektedir. Ancak bazı zamanlarda, sayfalarımızda
yer alan form verilerini başka sayfalara göndermek isteyedebiliriz. İşte
Cross-Page Posting olarak adlandırılan bu işlemlerin, Asp.Net 2.0 ile
gerçekleştirilmesi hem daha kolay hemde daha etkili hale getirilmiştir.
Örneklerimizi geliştirdiğimizde bu konuyu çok daha
iyi anlayabileceğinize inanıyorum. Hiç vakit kaybetmeden örneğimizi
geliştirmeye başlayalım. Bu örnek uygulamamızı, Visual Studio.Net’ in 2005 sürümünün Beta
versiyonu ile geliştireceğiz. Örneğimizde, basit olarak iki web sayfası
kullanacağız. Öncelikle yerel sunucumuzda bir web sitesi oluşturalım. Bunun
için, File menüsünden, New alt menüsünü ve buradan da Web Site kısmını seçiyoruz.
Şekil 1. Yeni bir Web Site açıyoruz.
Ardından, karşımıza çıkacak dialog penceresinden,
Asp.Net Web Site’ ı seçelim ve localhost altında CrossPosting isimli sanal
klasörümüzün adını girelim.
Şekil 2. Web Site’ımızı oluşturuyoruz.
Bu işlemin ardından, Visual Studio.Net standart
olarak default.aspx isimli sayfamızı oluşturur. Bu sayfamızı aşağıdaki şekilde
olduğu gibi oluşturalım.
Şekil 3. Form tasarmımız.
Sayfamızın kodlanmasına geçmeden önce, aspx
sayfamızın içeriğine bir göz atalım. Nitekim burada önemli olan btnDiger ID
değerine sahip button kontrolümüzün takıları arasındaki içeriktir. Biz burada
ufak bir değişiklik yapacağız. Önce kodlarımızın başlangıç haline bakalım.
<%@ Page Language="C#"
CompileWith="Default.aspx.cs" ClassName="Default_aspx" %>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.1//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml11/DTD/xhtml11.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" >
<head runat="server">
<title>Untitled Page</title>
</head>
<body>
<form id="form1" runat="server">
<asp:Label ID="Label1" Runat="server"
Text="Rumuzunuz" Width="86px" Height="19px"
Font-Bold="True"></asp:Label><span style="font-size: 10pt; font-family:
Verdana"> </span>
<asp:TextBox ID="TextBox1"
Runat="server"></asp:TextBox><br />
<span style="font-size: 10pt;
font-family: Verdana"></span>
<asp:Label ID="Label2" Runat="server"
Text="Yaş Aralığınız" Font-Bold="True"></asp:Label><span
style="font-size: 10pt; font-family: Verdana"> </span>
<asp:DropDownList ID="DropDownList1"
Runat="server" Width="71px" Height="22px">
<asp:ListItem>20-25</asp:ListItem>
<asp:ListItem>25-30</asp:ListItem>
<asp:ListItem>30-35</asp:ListItem>
</asp:DropDownList><span
style="font-size: 10pt; font-family: Verdana">
<br />
<br />
</span>
<asp:Button ID="btnBurası"
Runat="server" Text="Burası" /><span style="font-size: 10pt;
font-family:
Verdana">
</span>
<asp:Button ID="btnDiger"
Runat="server" Text="Diger" Width="58px" Height="24px" /><span
style="font-size: 10pt; font-family: Verdana">
<br />
<br />
<br />
</span>
<asp:Label ID="lblKim" Runat="server"
Width="270px" Height="19px" BorderColor="#FFC0C0"
BorderWidth="1px" Font-Bold="True"></asp:Label><span style="font-size:
10pt; font-family: Verdana">
</span>
</form>
</body>
</html> |
Burada btnDiger, ID değerine sahip button
kontrolümüzün olduğu satırı aşağıdaki gibi değiştirelim.
| <asp:Button ID="btnDiger"
PostBackUrl="Diger.aspx" Runat="server" Text="Diger" Width="58px"
Height="24px" /> |
İşte Asp.Net 2.0 ile gelen ilk yeniliklerden
birisi. PostBackUrl özelliği. Bu Url, button kontrolüne basıldığında, Form
üzerindeki verilerin belirtilen url’ deki sayfaya gönderilmesini sağlamaktadır.
İşleyiş şekli son derece etkilidir. Şimdi Solution Explorer’ dan
Add New Item ile, Diger.aspx isimli sayfamızıda uygulamamıza ekleyelim. Ardından,
default.aspx sayfamızın Code-Behind kodlarını da aşağıdaki gibi geliştirelim.
using System;
using System.Data;
using System.Configuration;
using System.Web;
using System.Web.Security;
using System.Web.UI;
using System.Web.UI.WebControls;
using System.Web.UI.WebControls.WebParts;
using System.Web.UI.HtmlControls;
public partial class Default_aspx
{
void btnBurası_Click(object sender, EventArgs e)
{
lblKim.Text = TextBox1.Text +
DropDownList1.SelectedItem.Text;
}
} |
Burada yaptığımız değişik bir olay yok. Sadece,
TextBox1 kontrolüne girilen ve DropDownList1 kontrolünde seçilen değerleri,
Label kontrolüne yazdırdık. İşte bu, Asp.Net 1.0/1.1 sürümünden bildiğimiz,
sayfanın kendi kendine verileri postalaması işlemidir. Asp.Net 2.0 ile gelen
yeni teknikleri ise, Diger.aspx sayfasında kullanacağız. Bunun için Diger.aspx
sayfamıza bir Label kontrolü yerleştirelim ve ardından, sayfamıza ait
kodları aşağıdaki gibi düzenleyelim.
using System;
using System.Data;
using System.Configuration;
using System.Web;
using System.Web.Security;
using System.Web.UI;
using System.Web.UI.WebControls;
using System.Web.UI.WebControls.WebParts;
using System.Web.UI.HtmlControls;
public partial class Diger_aspx
{
void Page_Load(object sender, EventArgs e)
{
TextBox tbRumuz =
(TextBox)PreviousPage.FindControl("TextBox1");
DropDownList lstYas =
(DropDownList)PreviousPage.FindControl("DropDownList1");
lblDurum.Text = tbRumuz.Text +
lstYas.SelectedItem.Text;
}
} |
Dikkat edecek olursanız burada son derece güçlü
bir teknik kullanılmaktadır. Bir adet TextBox ve bir adette DropDownList
kontrolü tanımlanmış ve oluşturulmuştur. TextBox kontrolümüzü oluştururken,
PreviousPage sınıfının FindControl metodu ile, bu sayfaya Post işlemi ile form
verisi gönderen sayfadaki TextBox1 kontrolü bulunmaktadır. Bu işlem, bulunan
kontrolün TextBox kontrolü olarak cast edilmesi ile tamamlanır. Dolayısıyla,
Diger.aspx sayfamızın Page_Load olay metodunda, elimizde bir adet TextBox
kontrolü olacaktır. Bu TextBox kontrolü aslında, default.aspx sayfasından gelen
kontroldür. Böylece, default.aspx sayfasındaki TextBox1 kontrolünün değerine ve
özelliklerine bu sınıf içerisinden (Diger.aspx sayfasından) kolayca
erişebiliriz. Aynı teknik, DropDownList kontrolümüz içinde geçerlidir. İşte
Asp.Net 2.0, başka sayfalara form verisi gönderme işlemlerinde böylesine güçlü
bir teknik ile gelmektedir.
Uygulamamızı çalıştırdığımızda ve Burası başlıklı
butona tıkladığımızda basitçe sayfa kendi kendisine postalama işlemini uygular.
(Postback).
Şekil 4. Postback.
Diger başlıklı button kontrolüne bastığımızda ise,
Diger.aspx isimli sayfaya gidilir. Bu sayfanın Page_Load olay metodu çalışır ve
burada ilgili TextBox ve DropDownList kontrolleri, default.aspx’ ten gelen
kontroller baz alınarak oluşturulur. Sonuç olarak, default.aspx sayfasındaki
kontroller üzerinde yer alan veriler kolayca elde edilir ve bu sayadaki Label
kontrolüne içerikleri yazdırılır.
Şekil 5. Cross-Page Posting
Cross-Page Posting işleminde elbette sorun
yaratabilecek durumlarda söz konusudur. Bunların en önemlisi, bir kullanıcının,
default.aspx çalıştırılmadan önce diger.aspx sayfasına ulaşmaya çalışmasıdır.
Böyle bir durumda, default.aspx daha önceden çalıştırılmadığı için, buradaki
kontroller oluşturulmamış olacaktır. Dolayısıyla, diger.aspx sayfasında,
PreviousPage sınıfına ait metodlar, var olmayan kontrolleri bulmaya çalışacak ve
referanslar oluşturulamayacaktır. Kullanıcıların böyle bir girişimde bulunması
sonucunda aşağıdaki gibi bir hata mesajı ile karşılaşılır.
Şekil 6. Oluşan Hata.
Çözüm gayet basittir. Bu sayfa çalıştırıldığında,
bu sayfaya başka bir sayfadan form bilgisinin gönderilip gönderilmediği
öğrenilmelidir. Bunun için, Page sınıfının IsCrossPagePostBack isimli
özelliğinden yararlanılır. Bu özellik, aslında IsPostBack özelliği gibi çalışır.
Sadece, başka bir sayfanın mevcut sayfaya veri postalayıp postalamadığını
kontrol eden ve boolean değer döndüren bir yapıdadır. Prototipi aşağıdaki
gibidir.
|
public
bool IsCrossPagePostBack
{get;} |
Dolayısıyla, diger.aspx sayfamızın arka kodlarını
aşağıdaki gibi değiştirmemiz sorunun giderilmesini sağlayacaktır.
public partial class Diger_aspx
{
void Page_Load(object sender, EventArgs e)
{
if (PreviousPage!=null && PreviousPage.IsCrossPagePostBack)
{
TextBox
tbRumuz = (TextBox)PreviousPage.FindControl("TextBox1");
DropDownList
lstYas = (DropDownList)PreviousPage.FindControl("DropDownList1");
lblDurum.Text
= tbRumuz.Text + lstYas.SelectedItem.Text;
}
else
{
Response.Redirect("default.aspx");
}
}
} |
Böylece, eğer kullanıcılar direkt olarak
diger.aspx sayfasını çalıştırırlarsa, önceden gelen bir Cross-Page Posting
işlemi olmadığından, else bloğundaki kod satırı çalışacak ve default.aspx
sayfasına gidilecektir.
Bu makalemizde, Asp.Net 2.0 ile gelen
yeniliklerden birisine değinmeye çalıştık. Elbette şu an için, Asp.Net 2.0 henüz
beta aşamasında. Yani yazılan kodlar ve kullanılan teknikler değişebilir hatta
bazen kaynakların aksine çalışmayabilir. Bunlardan da haberdar oldukça sizleri
bilgilendirmeye çalışacağız. Böylece geldik bir makalemizin daha sonuna.
İlerleyen makalelerimizde görüşmek dileğiyle hepinize mutlu günler dilerim.
Burak Selim ŞENYURT
selim@bsenyurt.com
Makale:
Asp.Net 2.0 ile Cross-Page Posting ASP.NET Burak Selim Şenyurt
|