 SİTE
İÇİ ARAMA |
|
|
 Blogroll |
|
|
|
|
|
|
Asp.Net 2.0 için Site Map Kullanımı |
|
| Gönderiliyor lütfen bekleyin... |
|
|
Bu makalemizde, web sitelerinde
özellikle sayfalar arasındaki hareketlerde, kullanıcıların nerede
olduklarını bilmelerine yardımcı olan site haritaları üzerinde
duracağız. Bununla birlikte, site haritalarının Asp.Net 2.0 daki
kullanım yollarından birisini sağlayan SiteMapPath sunucu kontrolünü
kısaca incelemeye çalışacağız.
Internet sitelerinin çoğu, pek çok web
sayfasından oluşur. Bu sayfalar arasında her zaman için bir ilişki ve
hiyerarşi söz konusudur. Dolayısıyla kullanıcılar, internet sitelerine
ait sayfalarda gezinirken, onlara sitenin neresinde olduklarını
göstermek ve bulundukları sayfaya nereden geldiklerini belirtmek,
sitenin mantıksal ve anlamsam bütünlüğü açısından oldukça önemlidir. Bu
tarz bir kolaylığı kullanıcılara sağlayabilmek amacıyla çeşitli yollar
kullanabiliriz. Kullanıcı tanımlı kontroller geliştirebilir, programatik
olarak geliştirimiş teknikler uygulayabiliriz. Ancak Asp.net 2.0, bu tip
navigasyon izleme işlemleri için, Xml tabanlı, esnek ve daha pratik bir
yol sunmaktadır. Bu teknikteki anahtar noktalar, Site Map dosyası ile,
SiteMapPath sunucu kontrolüdür. Olayı daha iyi anlayabilmek amacıyla
aşağıdaki hiyerarşik düzene sahip bir internet sitemizin olduğunu
varsayalım.
Şekil 1. Site Haritamız.
Burada görüldüğü gibi ana sayfamız
dallanarak çeşitli alt sayfalara doğru ilerlenmektedir. Şimdi, Film
Dvdsi sayfamızda olduğumuzu düşünelim. Burada kullanıcıya, nerede olduğu
göstermek, son kullanıcı açısından oldukça değerli bir bilgidir. Heleki
web sitemiz yüzlerce sayfa içeriyoru ve sayfaların çoğu 3 yada daha
fazla alt sayfaya mantıki olarak bağlanıyorsa çok daha önemlidir.
Ayrıca, kullanıcının bu sayfaya geldiği sayfalarada gitmesini kolayca
sağlayacak linklerin olmasıda tercih nedenidir. İşte bu tip işlemleri
gerçekleştirmek için, şekilsel olarak ifade ettiğimiz bu haritayı, Xml
ortamına taşımamız gerekmektedir. Bu iş için kullanılan Site Map
tipindeki dosyalar, Asp.Net 2.0 için geliştirilmiş özel nitelikli
dosyalar olup tamamıyla, site haritalama işlemlerine hizmet etmektedir.
Şimdi öncelikli olarak yukarıdaki hiyerarşiye sahip sitemizi Visual
Studio.Net 2005 ortamında oluşturalım. Her sayfamızı aşağıdaki isimler
ile Solution ımıza ekleyelim.
Şekil 2. Azon internet sitemizin
sayfaları.
Sıradaki işlemimiz web.sitemap
dosyasını oluşturmak olacaktır. Bunun için Solution Explorer da sağ
tıklayıp Add New Item i seçtikten sonra aşağıdaki şekilde görüldüğü
gibi Site Map dosya tipini işaretlemeliyiz.
Şekil 3. Site Map dosyamızı
oluşturuyoruz.
Gelelim dosyamızın içeriğine. Bu dosya
Xml tabanlı bir dosya olup, siteMapNode takılarından oluşmaktadır.
SiteMap takısı altında yer alan, siteMapNode takıları, site
haritasındaki sayfaları çeşitli özellikleri ile birlikte belirtmektedir.
Harita hiyerarşisine göre derinlerdeki sayfalara inilmek istendiğinde iç
içe geçen siteMapNode takıları kullanılmalıdır. siteMapNode takıları
temel olarak, url, description, title olmak üzere 3 önemli özellik
içerir. Title ile sayfanın başlığı, description ile sayfaya ait açıklama
ve url özelliği ilede sayfanın adresi belirtilmektedir. Şimdi,
oluşturduğumuz web.sitemap dosyasına aşağıdaki Xml içeriğini yazalım.
<?xml version="1.0"
encoding="utf-8" ?>
<siteMap>
<siteMapNode url="default.aspx" title="Azon Kitap Cd Dvd"
description="En iyi Kitaplar, Cdler, Dvdler bu siteden alınır.">
<siteMapNode url="kitap.aspx"
title="Kitaplar" description="Bilgisayar, hukuk ve tıp
kitapları">
<siteMapNode
url="IngilizceBilgisayar.aspx" title="Ingilizce Bilgisayar
Kitapları" description="Ingilizce Bilgisayar Kitapları. Onlardan
iyisi yok."/>
<siteMapNode
url="TurkceBilgisayar.aspx" title="Türkçe Bilgisayar Kitapları"
description="Türkçe Bilgisayar Kitapları Zengin Arşivimiz ile
Karşınızda."/>
<siteMapNode
url="Hukuk.aspx" title="Hukuk Kitapları" description="Hukuğu
öğrenebileceğiniz en iyi kitaplar."/>
<siteMapNode
url="Tip.aspx" title="Tıp Kitapları" description="Tıp şakaya
gelmez. En iyi tıp kitaplarını bizden alın."/>
</siteMapNode>
<siteMapNode url="cd.aspx" title="CD
ler" description="Film ve Müzik Cd leri.">
<siteMapNode
url="MuzikCd.aspx" title="Müzik Cd leri." description="Harika
gruplar, harika albümler."/>
<siteMapNode
url="FilmCd.aspx" title="Film Cd leri." description="En güzel
filmler."/>
</siteMapNode>
<siteMapNode url="dvd.aspx"
title="DVD ler" description="Film ve Müzik DVD leri.">
<siteMapNode
url="MuzikDvd.aspx" title="Müzik DVD leri." description="Harika
gruplar, harika albümler."/>
<siteMapNode
url="FilmDvd.aspx" title="Film DVD leri." description="En güzel
filmler çoklu dil destekleri ve mükemmel görünt kaliteleriye
Dvdlerde."/>
</siteMapNode>
<siteMapNode url="sitehakkinda.aspx"
title="Site Hakkında" description="Kimiz ve size ne
sağlıyoruz."/>
</siteMapNode>
</siteMap> |
Artık elimizde site haritamızın xml
içeriği mevcuttur. Şimdi bu Xml içeriğini kullanacak olan sunucu
kontrolümüze bakalım. SiteMapPath sunucu kontrolü, bu xml içeriğine
bakarak site haritasını değerlendirir ve son kullanıcıya akıllı
navigasyon izleme yeteneğini sağlar.
Şekil 4. SiteMapPath sunucu
kontrolü.
Şimdi, toolbox taki navigation
sekmesinde yer alan SiteMapPath sunucu kontrollerini örnek olarak
TürkceBilgisayar.aspx sayfasına bırakalım.
Şekil 5. Sunucu kontrolünün sayfaya
eklenmesi sonrası.
Görüldüğü gibi, site haritamızdaki
hiyarerşik düzene göre bu sayfaya hangi sayfalardan gelindiği açıkça
görülmektedir. Eğer bu noktada, TurkceBilgisayar.aspx sayfasını
çalıştıracak olursak, "Kitaplar" ve "Azon Kitap Cd Dvd" linkleri ile,
site haritasındaki üst sayfalara çıkılabileceğimizide görürüz. Dilersek,
SiteMapPath sunucu kontrolüne hazır görsel formatlardan birisinide
uygulayarak makyajlayabiliriz. Bunun için kontrolün sağında çıkan ok
işaretinden sonra yer alan Auto Format seçeneğine basmamız ve
herhangibir formatı (örneğin Colorful) seçmemiz yeterlidir.
Şekil 6. Auto Format seçeneği.
Şekil 7. Colorful seçeneği.
Bu makyajlama işlemi sonrası,
SiteMapPath kontrolünün aspx sayfasındaki içeriği aşağıdaki gibi
olacaktır.
<asp:SiteMapPath
ID="SiteMapPath1" Runat="server" Font-Size="0.8em"
Font-Names="Verdana"
PathSeparator=" : ">
<PathSeparatorStyle Font-Bold="True"
ForeColor="#990000"></PathSeparatorStyle>
<CurrentNodeStyle ForeColor="#333333"></CurrentNodeStyle>
<NodeStyle Font-Bold="True" ForeColor="#990000"></NodeStyle>
<RootNodeStyle Font-Bold="True"
ForeColor="#FF8000"></RootNodeStyle>
</asp:SiteMapPath> |
Burada önemli olan özelliklerden
birisi, SiteMapPath sunucu kontrolüne ait, PathSeperator dür. Bu
özellik ile, sayfalar arasındaki ayraç işareti belirtilmektedir. Burada
üst üste iki nokta kullanılmıştır. PathSeparatorStyle takısı ise, ayraç
işaretinin font ve renk özelliklerini belirlemekte kullanılır.
CurrentNodeStyle , kullanıcının o an bulunduğu sayfayı belirten node un
font ve renk özelliklerini belirlerken, NodeStyle üst nodelara ait ve
RootNodeStyle ana sayfaya ait font ve renk özelliklerini belirler.
Şimdi, bu sayfaya uyguladığımız
SiteMapPath sunucu kontrollünü kopyalayalım ve diğer sayfalarımıza
yapıştıralım. Örnek olarak bu kezde, MuzikDvd.aspx sayfamızı
çalıştıralım. Bu sayfayı çalıştırdığımızda ekran görüntüsü aşağıdaki
gibi olacaktır.
Şekil 8. MuzikDvd sayfamız.
Görüldüğü gibi, Xml içeriğinde
belirttiğimiz description değeri burada ilgili sayfa için bir ipucu
kutucuğu olarak ekrana çıkmıştır. Diğer taraftan, altı çizili linklere
tıklayarak üst sayfalara hareket edebiliriz. Örneğin, Dvd ler linkine
tıkladığımızda, Dvd.aspx sayfasına gideriz.
Şekil 9. Dvd.aspx sayfasına geçtik.
SiteMapPath sunucu kontrolü için öenmli
olan özelliklerden biriside, PathDirection dır. Bu özellik, kontrol
üzerindeki hiyerarşinin root tan currenta yada tam tersi istikamette
olup olmayacağını belirtlir. Varsayılan olarak bir SiteMapPath
kontrolünün yönü, root tan current a doğrudur. Eğer yönü ters çevirmek
istersek, sunucu kontrolüne ait kodu aşağıdaki gibi değiştirmemiz
gerekir.
<asp:SiteMapPath
ID="SiteMapPath1" Runat="server" Font-Size="0.8em"
Font-Names="Verdana"
PathSeparator=" : " PathDirection="CurrentToRoot"> |
Bu durumda, sunucu kontrolümüz
aşağıdaki gibi görünecektir.
Şekil 10. PathDirection özelliği
CurrentToRoot yapıldığında.
Böylece geldik bir makalemizin daha
sonuna. Bir sonraki makalemizde, TreeView kontrolü yardımıyla navigasyon
işlemlerinin nasıl yapıldığını incelemeye çalışacağız. Şimdilik
hoşçakalın.
Burak Selim ŞENYURT
selim@bsenyurt.com
Makale:
Asp.Net 2.0 için Site Map Kullanımı ASP.NET Burak Selim Şenyurt
|
|
KAS 12
2004 |
encoding ile ilgili olarak UTF_8 kullandım. Türkçe karakterler uygulamaya ait resimlerden göreceğiniz gibi sorunsuz olarak ekrana yansımaktadır. Önerdiğiniz teknikte Türkçe karakter sorunu için başka bir çözüm elbette. |
|
KAS 12
2004 |
Makaleyi yazarken kullandığım Visual Studio.Net 2005 beta sürümünde, Site Map öğesi makaledeki resimden görebileceğiniz gibi görünüyor. Developer henüz final sürümüne ulaşmadığı için bu tip eksiklikler elinizdeki sürümden dolayı kaynaklanıyor olabilir. |
|
KAS 12
2004 |
encoding="utf-8" olduğu takdirde, Türkçe karakterlerden dolayı hata oluşuyor. encoding="ISO-8859-9" olarak değiştirilmeli. (Ya da en azından ben böyle yaptım. Başka bir yolu var mı, bilmiyorum.) |
|
KAS 12
2004 |
Solution Explorer >> Add New Item >>
veya
C:\WebSites\WebSiteAdı >> Add New Item
dan sonra Site Map nesnesi görünmüyor. (Bir item yaratıp adını Web.sitemap olarak değiştirerek aynı sonuca ulaşabildim.) |
|
|
Sayfalar :
|
|
|
|
|
|
|
-
-
Eklenen Son 10
-
Bu Konuda Geçmiş 10
Bu Konuda Yazılmış Yazılmış 10 Makale Yükleniyor
Son Eklenen 10 Makale Yükleniyor
Bu Konuda Yazılmış Geçmiş Makaleler Yükleniyor
|
|
|
|