 SİTE
İÇİ ARAMA |
|
|
 Blogroll |
|
|
|
|
|
|
Compact Framework Üzerinde RDA ile Senkronizasyon |
|
| Gönderiliyor lütfen bekleyin... |
|
|
Mobil uygulamalarda veri
senkronizasyonu son derece önemlidir. Örneğin bir kurye firmasının
dağıtım elemanını göz önüne alalım. Mobil cihaz ile donatılmış olan bu
personelin görevi, kendisine verilen teslimat bilgilerine göre, sipariş
sahiplerine ürünlerini teslim etmektir. Her çalışma gününün başında,
teslimat yapacağı kişilerin bilgilerini ana sunuculardan mobil cihazına
yükleyerek teslimat için hareket geçen personel, tamamlanan teslimatları
anında veya belirli bir süre sonunda topluca asıl sunuculara göndererek
gerekli güncelleştirme işlemlerini yapar. Bu senaryo gereği personelin
teslimat bilgilerini düzenli olarak alması, tamamlanaları işaretlemesi
ve son olarak bu bilgileri asıl sunucuya göndermesi gerekir.Bu noktada
senaryonun iki ucunda yer alan sunucu ve mobil tarafındaki veriler
arasındaki güncelliği çeşitli senkranizasyon mimarileri ile
sağlayabiliriz.
Mobile uygulamalarda uzak sunucular
(Server) üzerindeki veriler ile yerel (Client/Mobil) veriler arasındaki senkronizasyon işlemini
iki farklı mimaride gerçekleştirebiliriz. Bunlardan birisi RDA (Remote
Data Access) diğeri ise Merge Replication dır. RDA kullanımı Merge
Replication a göre daha kolay olan bir mimaridir. Biz bu makalemizde
RDA yı her yönüyle incelemeye çalışacağız. RDA mimarisi Sql Server 6.5
sürümü ve üstünü hedef almıştır. RDA mimarisinde, mobil platform ile uzak sunucu
üzerindeki veritabanı arasında senkronizasyon 3
teknikle sağlamaktır. Bu teknikler Push, Pull ve SubmitSql
teknikleridir. Bu tekniklere geçmeden önce, RDA nın çalışma şekli
hakkında kısa bir bilgi vermekte fayda olacağı düşüncesindeyim.
RDA mimarisinde istemci tarafında yer
alan Sql CE veritabanı, Client Agent ı kullanarak, sunucu tarafındaki
Sql Server CE Server Agent üzerinden uzak Sql Server veritabanına
erişebilir. Bu erişim çift yönldür. İstemci, sunucudan veri
çekebileceği gibi, sunucuya veri gönderebilir. Hatta RDA mimarisine özel
olaraktan, sunucu üzerinde doğrudan sql ifadelerini çalıştırabilir. Bu
aslında veri göndermeye benzer bir işlemdir. Diğer taraftan Push metodu
ile, yerel veritabanında sadece değişiklik yapılmış satırların sunucuya
gönderilmesi sağlanabilir. SubmitSql ile ise, doğrudan sunucu üzerindeki
verilerde değişiklik yapılmaktadır.
RDA mimarisinde işlemleri başlatan her
zaman mobil tarafındaki uygulamadır. Diğer taraftan RDA, HTTP üzerinden
IIS i kullanarak Sql Server sunucularına gerekli yetkiler dahilinde
erişebilir. RDA mimarisini kullanabilmek için sunucu tarafında Sql
Server CE Server Agent servisinin kurulu olması ve gerekli yapılandırma
ayarlarının oluşturulması gerekmektedir. Bu servis aslında IIS üzerinde
bulunan ve sscesa20.dll (Sql Server Compact Edition Server Agent 2.0)
isimli IIS API dll ini kullanır. Sunucu üzerinde çalışan bu
servis, mobil tarafında çalışan Sql Server Client Agent ile karşılıklı
iletişimin sağlanmasında önemli bir görev üstlenmektedir. Dolayısılay
gerekli senkronizasyonun sağlanmasında önemli bir rol üstlenir. Sql
Server CE Server Agent ın sisteme kurulması bir takım basit ayarlamalar
gerektirir. Bu
ayarlamaların nasıl yapıldığına ilişkin olarak sevgili Tolga Güler in
daha önceki makalesinden yararlanabilirsiniz. Gerekli sistem entegrasyonu
sağlandıktan sonra RDA işlemleri gerçekleştirilebilir.
RDA işlemleri için yönetimli kod(Managed
Code)
tarafında System.Data.SqlServerCe isim alanında yer alan
SqlCeRemoteDataAccess sınıfı kullanılmaktadır. Bu sınıfa ait metodları
kullanarak veri alma, veri çekme gibi işlemler gerçekleştirilebilir. Bu
işlemler sırasında elbetteki sürekli bir bağlantı gerekmektedir. Ancak
bu süreklilik RDA mimarisinin sürekli bir
bağlantı gerektirdiğini göstermez. Nitekim senkronizasyonun asıl
amaçlarından biriside, aralında belirli aralıklarla bağlantı sağlanan
yapılarda, istemci ve sunucu arasındaki veri bütünlüğünü sağlamaktır.
Teorik olarak RDA mimarisine göre, veri aktarımı sırasında bağlantının
kesildiği durumlarda sistem, bağlantı tekrardan sağlayıncaya kadar veri
paketinin son gönderildiği yeri aklında tutar. Bağlantı tekrardan
sağlanır sağlanmaz veriler kaldığı yerden gönderilmeye devam eder.
RDA mimarisinde istemci tarafına veri
çekmek için Pull metodu, sunucu tarafına veri göndermek için
Push metodu, sunucu üzerinde doğrudan sql cümlesi çalıştırmak için
ise SubmitSql metodu kullanılır. SqlCeRemoteDataAccess sınıfına
ait olan bu metodlara ilişkin temel
özellikleri ve dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle sıralayabiliriz.
|
Pull |
Push |
SubmitSql |
|
LookUp tabloların mobil tarafa aktarılmasında kullanılır.(Sadece LookUp tablolar
kullanılacağı zaman Pull metodu ile güncelleme işlemi gerekmez.) |
Mobil tarafından sunucuya veri gönderilmesinde bir başka deyişle
var olan mobil bilgilerin sunucuda güncellenmesinde kullanılır. |
Doğrudan sunucu üzerinde sql cümlesi çalıştırabilir. |
|
Pull işleminden önce mobil tarafta yer alan ilgili tablo
silinmelidir. Aksi durumda istisna(Exception) alınır. |
Pull metodu ile çekilen veriller için Tracking özelliği aktif ise sadece
değişiklikleri göndererek kaynak kullanımını azaltır. |
Insert, Update, Delete işlemleri dışında geriye sonuç kümesi
döndürmeyen sp leride çalıştırabilir. |
|
Eğer Pull ile alınan tabloda güncelleme yapılacak ve Push ile
geri gönderiecek ise Tracking özelliği aktif hale
getirilmelidir. |
Sunucu tarafında tracking işlemi yapılmayacağından, güncelleme
işleminden sonra verilerin son hali için tekrardan Pull metodunu
uygulamak gerekebilir |
Veri değişiklikleri doğrudan sunucu tarafında yapılır. |
|
Mobil tarafa alınacak her bir tablo için ayrı ayrı Pull
metodları çağırılmalıdır. |
|
Şimdi RDA işlemlerini basit örnekler
ile incelemeye çalışalım. Öncelikle tüm işlemlerimiz için
SqlCERemoteDataAccess sınıfına ait nesne örneğinin oluşturulması
gerekmektedir. Bu nesne örneğinin InternetURL özelliği ile, uzak
sunucu üzerinde sscesa20.dll dosyasını hizmete sunan http adresi
belirtilir. Bir başka deyişle Sql Server CE Server Agent a hangi adres
ile erişileceği belirtilmektedir. Bu mutlaka yapılmalıdır.
 |
RDA mimarisinde güvenlik
IIS tarafında ve Sql Server tarafında önem kazanır. Eğer Sql
Server CE Server Agent servisine erişme yönetim olarak Anonymous
Users güvenliği seçilmemiş ise, belirli bir kullanıcı adı ve
şifre ile bağlanabilmek için InternetLogin ve
InternetPassword özellikleride set edilmelidir. |
LocalConnectionString özelliği
ilede, mobil tarafında kullanılacak olan bağlantı bilgisi tanımlanır. Bu
bağlantı bilgisi tipik olarak mobil cihaz üzerindek Sql Server CE
veritabanına bağlanmak için gereken bağlantı bilgisidir. Buna göre
SqlCERemoteDataAccess sınıfına ait bir nesne örneğini aşağıdaki gibi
oluşturabiliriz.
private
SqlCeRemoteDataAccess rda;
private void CreateRDAObject()
{
rda=new SqlCeRemoteDataAccess();
rda.InternetUrl="http://192.168.7.3/SQLCeRemote/sscesa20.dll";
rda.LocalConnectionString="Data Source=Ambar.sdf";
} |
Bu örnek kod parçasında InternetURL
bilgisinin ve LocalConnectionString bilgisinin nasıl verildiğine dikkat
edin. ( Buradaki sscesa20.dll e ait url bilgisi ile yerele
veritabanı adı ver yolu kendi sistemlerinizde daha farklı olabilir. )SqlCeRemoteDataAccess
nesnesinin oluşturulmasından sonra, Pull, Push ve SubmitSql metodlarını
kullanabiliriz. Bu metodları kullanmak için, mutlaka uzak sunucudaki
veritabanına erişilecek bağlantı bilgisi verilmelidir. Bu metodların
örnek kullanımlarını aşağıdaki kod parçasında görebilirsiniz.
Pull;
private void
Pull()
{
// Mobile taraftaki veritabanı yok ise oluşturulur. var ise
silinip oluşturulur.
rda.Pull("Musteriler","SELECT
* From Customers","Provider=SqlOleDb;data
source=192.168.7.3;database=Northwind;uid=sa;password=1234",RdaTrackOption.TrackingOn);
rda.Dispose();
} |
Pull metodunun uygulanışını gördüğünüz
yukarıdaki kod parçasında, ilk parametre ile mobile tarafta yer alan
veritabanındaki tablo adı belirtilir. İkinci parametre uzak sunucudaki
tablodan veri çekmek için çalıştırılacak olan sql cümlesidir. Üçüncü
parametrede ise, bu sorguyu çalıştırabilmek için gerekli uzak sunucu
bağlantı bilgisi verilmektedir. ( Bağlantı bilgisinin tanımlarken
SqlOleDb provider ının seçtiğimize dikkat edin.) Son olarak pull
işleminden sonra eğer güncelleme amacıyla Push işlemi uygulanacak ise,
mobil tabloda olan değişikliklerin gönderilebilmesi amacıyla izleme
özelliği aktif hale getirilmiştir.
Push;
private void
Push()
{
// Mobile taraftaki veritabanı üzerinde çeşitli güncelleme
işlemleri yapılır.
rda.Push("Musteriler","Provider=SqlOleDb;data
source=192.168.7.3;database=Northwind;uid=sa;password=1234",RdaBatchOption.BatchingOn);
rda.Dispose();
} |
Push metodunun uygulanışını gördüğünüz
yukarıdaki kod parçasında, ilk parametre ile yerel tablo belirtilir. Bu
tablo, mobil cihaz üzerinde yer alan veritabanı uzarındaki tablo işaret
edilir. İkinci parametre uzak sunucu üzerindeki veritabanına erişebilmek
için gerekli bağlantı bilgisini içerir. Son parametre ise, tracking
işlemi ile izlenen yerel tablo değişikliklerinin, sunucuya toplu olarak
tek bir transaction içerisinde gönderilip gönderilemiyeceğini
belirtmektedir.
SubmitSql;
private void
SubmitSql()
{
rda.SubmitSql("Insert
Into Personel (Ad,Maas) Values
(Burak,1000)","Provider=SqlOleDb;data
source=192.168.7.3;database=Northwind;uid=sa;password=1234");
rda.Dispose();
} |
SubmitSql metodunun kullanılışını
gösteren yukarıdaki örnek, bağlantı bilgisi ile belirilenen uzak
veritabanı üzerinde basit bir insert işlemi gerçekleştirmektedir.
Aşağıdaki kod parçası RDA kullanımına ilişkin genel bir örneği
sunmaktadır. Bu örnekte, Northwind veritabanında yer alan Region isimli
tablodan Pull tekniği ile veri çekilmesi, çekilen verinin Mobil form
üzerindeki bir ListBox a bağlanması, belli bir satır üzerinde
güncelleme işleminin yapılarak Push metodu ile sunucuya gönderilmesi ve
doğrudan sunucu üzerinde örnek bir insert işleminin gerçekleştirilmesine
ilişkin kodlamalar yapılmıştır. Uygulamamız Pocket PC 2002(2003)
Emulatorleri üzerinde test edilmiş olan bir Smart Device Windows
Application dır.
Uygulama Kodlarımız;
using
System;
using System.Drawing;
using System.Collections;
using System.Windows.Forms;
using System.Data;
using System.Data.SqlServerCe;
using System.Data.Common;
namespace UsingRDA
{
public class Form1 : System.Windows.Forms.Form
{
private SqlCeRemoteDataAccess rda;
private System.Windows.Forms.ListBox
lstRegions;
private System.Windows.Forms.Button
btnPush;
private System.Windows.Forms.Button
btnSubmitSql;
private SqlCeEngine cEngine;
private void CreateLocalDatabase()
{
// RDA
Mimarisine özel olarak Pull işlemlerinden önce yerel veri tabanı
dosyasının silinmesi gerekmektedir. Bu silme işlemi için
standart System.IO isim alanının File sınıfını kullanabiliriz.
if(System.IO.File.Exists("Ambar.sdf"))
{
System.IO.File.Delete("Ambar.sdf");
}
// Mobil
taraftaki Sql Server Ce veritabanını oluşturmak için
System.Data.SqlServerCe isim alanında yer alan SqlCeEngine
sınıfını kullanıyoruz. Bu sınıf ile var sayılan olarak mobil
cihazın root klasöründe Ambar.sdf isimli veritabanı dosyamızı
oluşturmaktayız.
cEngine=new SqlCeEngine("data
source=Ambar.sdf");
cEngine.CreateDatabase();
}
private void CreateRDAObject()
{
//
SqlCeRemoteDataAccess nesnemizi oluşturuyoruz. InternetURL
özelliğine Server Agen t ın adresini, LocalConnectionString
özelliğine ise mobil veritabanının bağlantı
bilgisini veriyoruz.
rda=new SqlCeRemoteDataAccess();
rda.InternetUrl="http://192.168.7.3/CESrvAgent/sscesa20.dll";
rda.LocalConnectionString="Data
Source=Ambar.sdf";
}
private void Pull()
{
CreateRDAObject();
// Pull
işleminden önce mobil taraftaki veritabanımızı silip(var ise)
oluşturuyoruz.
CreateLocalDatabase();
// Pull
metodumuzu çalıştırıyoruz.
rda.Pull("Bolgeler","SELECT
RegionID,RegionDescription From Region","Provider=SqlOleDb;data
source=192.168.7.3;database=Northwind;uid=sa;password=1234",RdaTrackOption.TrackingOn);
//
SqlCeRemoteDataAccess sınıfımıza ait nesne örneğimize ait bellek
kaynağını serbest bırakıyoruz.
rda.Dispose();
}
private DataTable LoadToDataTable()
{
// Yerel
veritabanına yüklenen Regions tablosuna ait satırları bir
DataTable nesnesine aktarıyoruz. Burada amacımız gelen verileri
Form üzerindeki ListBox kontroünde
göstermek. Bunun için basit olarak SqlCeDataAdapter sınıfını
kullanılıyor.
DataTable
dtRegion=new DataTable();
SqlCeDataAdapter daRegion=new
SqlCeDataAdapter("Select RegionID,RegionDescription From
Bolgeler","data source=Ambar.sdf");
daRegion.Fill(dtRegion);
// NOT : Fill ve diğer SqlCeDataAdapter üyelerini
kullanabilmemiz için uygulamanıza System.Data.Common isim
alanını açıkça referans etmemiz
gerektiğini unutmayınız.
return
dtRegion;
}
private void LocalChange()
{
// Ambar.sdf
isimli yerel veritabanı üzerinden Bolgeler isimli tablodaki 2
numaralı satırın içeriğini değiştirecek bir update sorgusu
çalıştırıyoruz. Bu sorgu ile yaptığımız yerel güncelleme
işlemini daha sonradan Push metodu ile sunucuyada göndereceğiz.
SqlCeConnection conn=new
SqlCeConnection("data source=Ambar.sdf");
SqlCeCommand
cmdUpdate=new SqlCeCommand("UPDATE Bolgeler SET
RegionDescription=Western (Batı) WHERE RegionID=2",conn);
try
{
conn.Open();
cmdUpdate.ExecuteNonQuery();
}
catch(SqlCeException excp)
{
MessageBox.Show(excp.Message.ToString());
}
finally
{
conn.Close();
}
}
private void Push()
{
CreateRDAObject();
//
Simulasynon amacıyla Yerel değişikliklerimizi yapıyoruz.
LocalChange();
// Yerel
olarak yapılan değişiklikleri uzak sunucu üzerindeki veri
kaynağına aktarıyoruz. Bolgeler isimli yerel tablodan, yapılan
değişiklikleri ki (sadece 2 numaralı satıra ait update işlemi
var), 192.168.7.3 ip adresindeki Northwind veritabanına
aktarıyoruz.
rda.Push("Bolgeler","Provider=SqlOleDb;data
source=192.168.7.3;database=Northwind;uid=sa;password=1234",RdaBatchOption.BatchingOn);
//
SqlCeRemoteDataAccess sınıfımıza ait nesne örneğimize ait bellek
kaynağını serbest bırakıyoruz.
rda.Dispose();
}
private void SubmitSql()
{
CreateRDAObject();
// Doğrudan
uzak sunucuya erişip, Region isimli tabloya yeni bir satır
ekleyecek şekilde bir sql sorgusunu uzak sunucu üzerinde
çalıştırıyoruz.
rda.SubmitSql("Insert
Into Region (RegionID,RegionDescription) Values
(5,Marmara)","Provider=SqlOleDb;data
source=192.168.7.3;database=Northwind;uid=sa;password=1234");
//
SqlCeRemoteDataAccess sınıfımıza ait nesne örneğimize ait bellek
kaynağını serbest bırakıyoruz.
rda.Dispose();
}
private void BindToListBox()
{
lstRegions.DataSource=LoadToDataTable();
lstRegions.DisplayMember="RegionDescription";
lstRegions.ValueMember="RegionID";
}
private void Form1_Load(object
sender, System.EventArgs e)
{
Pull();
// Pull
metodu ile çektiğimiz verileri yerel Sql Server Ce database
inden okuyup bir DataTable a aktardığımız metodu kullanarak,
listBox kontrolüne bağlıyoruz.
BindToListBox();
}
private void btnPush_Click(object
sender, System.EventArgs e)
{
// Önce yerel
değişiklikleri sunucuya gönderiyoruz. Daha sonra sunucuda olan
son hali tekrardan mobil tarafa alıyoruz.
Push();
Pull();
BindToListBox();
}
private void
btnSubmitSql_Click(object sender, System.EventArgs e)
{
//Önce
doğrudan uzak sunucu üzerinde veri değişikliği yapıyoruz. Sonra
uzak sunucudan son hali mobil tarafa alıyoruz.
SubmitSql();
Pull();
BindToListBox();
}
// Form ile ilişkili işlemler. Main,
InitializeComponent vs...
}
} |
Örnek, RDA mimarisinin kolay
anlaşılabilmesi amacıyla çok fazla detay girmemiştir. Örneğin,
try...catch ile exception yönetim mekanizması daha da genişletilebilir,
Region tablosuna girilecek verilere ait bilgiler form üzerindeki
kontrollerden alınabilir...vb...
 |
RDA mimarisinin
uygulanışına ilişkin geniş bir örneğe ait Smart Device
Application Solution ı buradan
indirebilirsiniz. |
Buraya kadar anlatıklarımızdan yola
çıkaraktan RDA mimarisinin belirli avantajlarını ve dezavantajlarını şu
şekilde sıralayabiliriz.
|
Avantajlar |
DezAvantajlar |
|
Sunucu tarafındaki veri kaynları daha az kullanılır. (Bu fark
özellikle Merge Replication mimarisine göre belirgin derecede
azdır. |
Sunucu üzerindeki değişiklikler izlenmemektedir. Bunun yerine
sadece istemci tarafındaki değişikler izlenir. |
|
Sql Server 6.5 ve üzeri sql sistemlerini destekler. |
Özellikle Pull işleminden önce istemci tarafındaki (Sql CE
üzerindeki) tablolar silinmek zorundadır. |
|
RDA için gerekli sistem entegrasyonunun yapılması kolaydır. |
İstemci tarafına alınacak her bir tablo için ayrı ayrı Pulling
işlemi gerektirir. |
Böylece geldik bir makalemizin daha
sonuna. İzleyen makalelerimizde, Merge Replication mimarisini incelemeye
çalışacağız. Uygulanması ve hazırlığı RDA mimarisine göre biraz daha zor
olan Merge Replication mimarisinin avantajlarını ve dezavantjlarını
göreceğiz. Bu makalemizde görüşünceye dek hepinize mutlu
günler dilerim.
Burak Selim ŞENYURT
selim@bsenyurt.com
Makale:
Compact Framework Üzerinde RDA ile Senkronizasyon Mobil Programlama Burak Selim Şenyurt
|
|
Bu konu hakkında yayınlanan yorum bulunmamaktadır.
"Yorum Yaz" tabını kullanarak sizde yorumlarınızı yazabilirsiniz.
|
|
|
|
|
|
|
-
-
Eklenen Son 10
-
Bu Konuda Geçmiş 10
Bu Konuda Yazılmış Yazılmış 10 Makale Yükleniyor
Son Eklenen 10 Makale Yükleniyor
Bu Konuda Yazılmış Geçmiş Makaleler Yükleniyor
|
|
|
|